ANONİM ORTAKLIKLARDA KAR VE KAZANÇ PAYLARININ GERİ ALINMASI

Abstract

Anonim ortaklıklarda pay sahiplerinin ve yönetim kurulu üyelerinin haksız ve kötüniyetle aldıkları kar ve kazanç paylarının iade yükümlülüğü TTK m.512 hükmünde düzenlenmektedir. Buna kar şılık, TTK m.513 sadece yönetim kurulu üyelerinin şirketin iflası halinde şirket alacaklılarına kar şı iade yükümlülü- ğünü düzenlemektedir. TTK m.512 hükmünde, pay sahipleri ve yönetim kurulu üyelerinin aldıkları kar ve kazanç payları; TTK m.513 hükmünde ise yönetim kurulu üyelerinin elde ettiği her türlü menfaat iade konusu yapılmaktadır. TTK m.512 hükmü, öncelikle yönetim kurulu üyelerinin kazanç payları ile il- gilidir. Kazanç pay ı, yönetim kurulu üyelerinin üyelik sıfatından doğan mali bir haktır. Bu nedenle yönetim kurulu üyesi sıfatını taşımayan yöneticilere sa ğlanan mali hakların TTK m.512 hükmü kapsamında iadesi söz konusu olmaz. Buna karşı- lık, TTK m.513 hükmünün yönetim kurulu üyesi ifadesini geniş şekilde yorumla- mak ve üst düzey yönetim kadrosunun tamamı, kanundaki şartların gerçekleşmesi halinde iade yükümlülüğünün kapsam ına dahil edilmelidir. Ayr ıca TTK m.513 hükmünde, m.512 hükmünde olduğu gibi yönetim kurulu üyelerinin sadece kazanç payları hakkında uygulanması yönünde bir sınırlama olmadığından, yönetim kuru- lu üyelerine ödenmiş bütün mali haklar, iade yükümlülüğü kapsamında değerlendi- rilmelidir. Çalışmamızda kötüniyet halinde kar ve kazanç paylarının geri alınmasına ilişkin olarak, iade ile yükümlü olan kişiler, kar ve kazanç paylarının geri alınma şartları, hak- sız kar ve kazanç payı alınması halinde doğan sorumluluk, kar ve kazanç payı iade da- vası ve tabi olduğu zamanaşımı süresi, ayrıca iflas halinde yapılan ödemelerin geri alınma şartları incelenmeye çalışılmıştır.