Orhon Yazıtlarında birleşik sözcükler

Abstract

Birleştirme yöntemi, Türkçede en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Sadece Türkiye Türkçesinde değil, Eski Türkçede de birleştirme yönteminden yararlanılmıştır. Bu çalışmada, Orhon Yazıtları’nda yer alan birleşik sözcükler incelenmiştir. Birleşik sözcükler öncelikle yapısal açıdan ele alınmıştır. Birleşikleri oluşturan bileşenlerin kök, türemiş ya da birleşik yapıda olup olmadığı tespit edilmiştir. Aynı zamanda sınıflandırılmaya çalışılmıştır. Buna göre birleşik sözcükler tümleyen, niteleyici ve sıralı birleşik olarak üç gruba ayrılmıştır. Ayrıca birleşik sözcükler iç merkezli ya da dış merkezli olmaları bakımından da değerlendirilmiştir. Son olarak birleşik sözcükler anlamsal açıdan incelenmiştir. Birleşik sözcükleri oluşturan bileşenlerin anlamsal açıdan nasıl değişimlere uğradıkları tespit edilmiştir.Compounding is one of the most used methods for word-formation in Turkish. Not only for Modern Turkish, it has also benefited from compounding method in the Old Turkic. For this reason, in this study, compound words in Orkhon Scriptsare examined. Compound words have been examined constructionally. It has been determined whether the components forming the associations are in the root, derived or compound structure. The compound words were tried to be classified at the same time. Accordingly, compound words are divided into three groups as suburdinative, attributive and coordinative. In addition, compound words have also been assessed for being endocentric or exocentric. Finally, compound words have been studied semantically. It as been determined how the components forming compound words undergo changes in terms of semantics